De koopwoningmarkt van 2018: feiten en cijfers

Een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen

img-banner

Het jaar 2018 gaat de boeken in als een hectisch jaar voor de koopwoningmarkt. Het tekort aan geschikt aanbod zorgde voor fikse prijsstijgingen en minder verkopen. In dit artikel geven we u een concreet inzicht in de koopwoningmarkt door de ontwikkelingen (en hoe deze tot stand gekomen zijn) uit te lichten.

Krappe markt

Het aanbod aan koopwoningen is de laatste jaren hard gedaald, voornamelijk door het hoge aantal verkopen in 2017. De doorstroming werd in 2018 belemmerd door het lage aantal aangeboden en verkochte koopwoningen t.o.v. 2017. Als de vraag hoog blijft, blijft er sprake van een krappe markt, al is deze krapte niet overal van hetzelfde formaat. Dat het aanbod in Amsterdam, Almere en Haarlem te wensen overlaat mag geen verrassing zijn. In steden als Groningen, Utrecht en Delft is het echter ook dringen geblazen. Een koper heeft in deze steden de keuze uit gemiddeld twee woningen. Dat is aan de grenzen van Nederland (b.v. Groningen, Brabant, Zeeland, Friesland) met 5-10 woningen per woningzoekende wel anders, al is ook hier de krapte hard toegenomen.

Forse prijsstijgingen

Een koper kon  in 2018 al met al uit gemiddeld 3,9 woningen kiezen. De zogenoemde krapte-indicator van 3,9 is hiermee sinds 2001 niet zo hoog geweest. De krapte vertaalt zich vanzelfsprekend in de prijsontwikkeling. De gemiddelde woning in Nederland kostte eind 2018 ongeveer drie ton. Dat is een stijging van 10% t.o.v. een jaar daarvoor.


De huizenprijzen zijn in 2018 met ongeveer 10% gestegen. Dit maakt het voor woningzoekenden lastiger om een woning te financieren.

Moeilijkheden voor starters

Het tekort aan aanbod en de bijbehorende (forse) prijsstijging heeft een effect op verschillende spelers op de woningmarkt. Er is een specifieke groep die hier veel hinder aan ondervindt, namelijk starters. Het aantal starters dat een huis koopt neemt al jaren af. Het is voor (jonge) woningzoekers steeds lastiger om een zowel financieel als ruimtelijk geschikte woning te vinden. Waar in 2013 de helft van het aantal verkochte woningen door een starter zijn gekocht, ligt dit aandeel nu op een derde. De oplossing voor dit probleem ligt niet in nieuwbouw. In dit segment ligt het aandeel van kopen door starters slechts rond een kwart.

Tekort aan nieuwbouw

Het tekort aan woningen lag in 2018 op om en nabij 260.000 woningen. De oplossing om dit tekort te verminderen is het bouwen van nieuwbouwwoningen. Verwacht wordt dat er in 2019 100.000 nieuwe woningen nodig zijn om het tekort niet verder te laten oplopen. De enorme prijsstijgingen en een gebrek aan geschikte bouwlocaties zijn debet aan het afnemende aantal verkochte nieuwbouwwoningen t.o.v. het jaar ervoor. In 2018 kostte de gemiddelde nieuwbouwwoning €350.000, een stijging van 14% t.o.v. 2017. 

Gevolgen voor de huurmarkt

Bovenstaande ontwikkelingen hebben als gevolg dat steeds meer woningzoekenden (voornamelijk de middeninkomens) noodgedwongen hun toevlucht zoeken in de vrije sector huurmarkt. Een te laag aanbod op de koopmarkt, forse prijsstijgingen en minder verkopen: de koopwoning verliest terrein, terwijl de vrije sector huur aantrekt. Hier leest u in het volgende artikel meer over.

Bron: NVM (2019)
Geschreven door Niels Zwaneveld